Zonkracht

Afgelopen zondag bleek de zonkracht een record bereikt te hebben van 8,7. Mijn zoon heeft het gemerkt omdat hij ondanks de wat valige zon (er waren meer wolken dan zon te zien), snel verbrand is. Ik ben tegen insmeren met chemische en synthetische troep op je huid, maar ben wel heel alert op verbranden van de huid door een shirt te dragen. Zeker tussen 12 en 15 uur. Maar nooit geweten dat juist bij licht-bewolkt weer, je sneller verbrandt dan bij helder weer doordat de reflectie tegen de onderkant van de wolken extra zonkracht veroorzaakt.

lichtisleven 22-2017 zonkracht UV-index-RIVM-11-juni-2017

Wat is zonkracht eigenlijk? Een helder verhaal op weeronline.nl legt uit dat de kracht van de zon gedurende het jaar bepaalt hoe snel je in de zon kan verbranden. Dit verbranden is mede afhankelijk van de dikte van de ozonlaag. Ook wel weergegeven in de UV-index.

lichtisleven 22-2017 zonkracht zonnestralen

Op de langste daglicht-dag van het jaar, 21 juni, staat de zon het meest direct op ons land en daarmee is de kracht van de zon dan ook gemiddeld het hoogst. 21 december is de kracht het laagst. De kracht wordt uitgedrukt in een cijfer tussen 0 en 10, waarbij normaliter de zonkracht niet boven de 8 uitkomt. De 8,7 van afgelopen 11 juni was dus zeer uitzonderlijk. Het kaartje hieronder laat zien dat 2 jaar eerder we op een gemiddelde van 5-6 zaten. De metingen van de zonkracht gebeuren alleen in Bilthoven bij het KNMI. In het zuiden van Nederland kan de zonkracht mogelijk hoger uitvallen en misschien wel de 9,0 bereiken.  Aan de middellandse zee is de zonkracht veel hoger, in de zomer meestal 11 tot 12, en in de woestijn en tropen kan zelfs een waarde van 20 bereikt worden.

lichtisleven 22-2017 zonkracht zonkrachttabel knmi europa

Om uit te rekenen hoe lang je in de zon kan zonder te verbranden, wordt uitgegaan van het type huid. Een gevoelige huid kan maximaal 60 minuten in de zon. Gedeeld door de zonkracht geeft dat bijv. bij een zonkracht factor 4 maximaal 15 minuten zonder te verbranden. Er zijn ook mensen die nauwelijks verbranden. Zij kunnen makkelijk 300 minuten in de zon. Bij de hoogste factor 8 kunnen zij dan toch nog steeds niet meer dan  40 minuten in de zon zonder te verbranden.

Waar de meeste sites dan beginnen over insmeren met zonnebrandcrème, adviseer ik om je lichaam te bedekken met kleding en een luchtig hoofddeksel in zo’n geval. Dat doen ze ook in de extreem warme landen.

hiking-3714_960_720

Wat bepaalt de zonkracht?

lichtisleven 22-2017 zonkracht door-het-jaar-heen
Naast de stand van de zon en de dikte van de bewolking zijn er nog twee factoren die de zonkracht bepalen. UV-straling wordt 10-20% versterkt door weerkaatsing van zand en water. Verse sneeuw en ijs weerkaatsten zelfs 80 tot 90 procent van de zonnestraling. Dit is de reden waarom je op een zonnige wintersportdag en op een stranddag sneller verbrandt.

Ook de dikte van de ozonlaag is een belangrijke factor. Wanneer op grote hoogte in de atmosfeer (de stratosfeer) een gebied met lagere ozonwaarden aanwezig is worden we blootgesteld aan een hogere UV-index. Er wordt dan namelijk minder zonlicht onderweg naar het aardoppervlak geabsorbeerd door ozon. De fluctuaties in de dikte van de ozonlaag (15-50 km hoog) worden veroorzaakt door veranderingen in de winden die ozon verspreiden. Dit bepaalt dus grotendeels waardoor de zonkracht variabel is.

Ook in schaduw en bij bewolkte dagen kun je verbranden bij hoge zonkracht door het indirecte zonlicht. De temperatuur heeft daar overigens niet zoveel mee te maken.

Het zonlicht is en blijft hard nodig voor de aanmaak van vitamine D. Via je ogen en je huid krijg je dit binnen. Begin in het voorjaar als de zonkracht gemiddeld 3 tot 4 is, met wennen aan de zon en laat je huid langzaam melanine aanmaken zodat je mogelijk in hogere zonkracht periodes niet te snel verbrand. Wees er wel bewust van dat de zon je huid ook sneller laat verouderen. Een babyhuidje op hogere leeftijd is een huid die nog nooit in de zon geweest is :-).

Geniet van de zon, maar laat de zon je niet verbranden!

 

 

zonnige groet,

Bart Froeling

p.s. mocht je geïnteresseerd zijn om een keer naar de woestijn te gaan, kijk eens bij carolinefroeling.nl (familie 🙂 voor de bijzondere reizen die zij aanbiedt naar onder andere Jordanië en Marokko!

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s