Bestraling

In deze donkere dagen van het seizoen horen bij de maand november ook de slecht-nieuws berichten. Althans zo lijkt het. Alsof de natuur met het korter worden van de dagen qua daglicht, niet alleen in zichzelf keert, maar ook minder kracht lijkt te hebben om op te boksen tegen ziektekiemen en andere kwaadaardige uitwassen van de moderne maatschappij.

De bekendste ziekte die bij de donkere dagen hoort is SAD (Seasonal Affective Disorder), oftewel de bekende winterblues of winterdepressie. Kenmerken hiervan zijn volgens wikipedia:

  • (Extreme) vermoeidheid
  • Veel behoefte aan slaap, zelfs als men al meer dan normaal slaapt
  • Een verschuiving van het dag-nachtritme, waarbij men steeds later op de dag zich “wakker” voelt
  • Een verstoord eetpatroon (over het algemeen meer en koolhydraatrijk willen eten. Minder willen gaan eten is eerder een kenmerk van een niet seizoensgebonden depressie)
  • Een meer dan normaal aanwezige somberheid
  • Het gevoel hebben niet meer in balans te zijn
  • Minder behoefte aan sociale contacten (opdoen), soms zelfs afsluiting voor de buitenwereld
  • Prikkelbaarheid

SAD is volgens sommigen te bestrijden met de lichttherapie. Hiervoor bestaan diverse lampen die volgens de fabrikanten en onderzoekers geweldig zijn in de bestrijding van de winterdepressie. Geloof zelf meer in de kracht van daglicht als therapie, maar als dat niet mogelijk is, zijn deze lampen een uitkomst. Ik heb zelf een dergelijke lamp een keer uitgeleend aan iemand die er last van had, waarbij de grootste verbazing was dat zijn kat er achter plaats nam.

lichtisleven 40-2017 bestraling1

Misschien hebben sommige huisdieren ook wel last van SAD, zeker degene die gewend zijn veel buiten te komen in het daglicht en dan in de winter meer en meer binnen moeten blijven van hun baasjes. Het uittesten waard (waarbij ik niet direct aan katten denk dan). Gelukkig gaat SAD vanzelf weer over als de dagen weer langer worden. Licht als genezende kracht.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Veel droeviger zijn de ziektes als gevolg van kankertumoren. Die gaan niet over als het weer lichter wordt buiten.

Helaas heeft een bijzondere vrouw in mijn directe omgeving afgelopen week te horen gekregen dat ze naast tumoren in haar lever en botten, nu ook hersentumoren heeft. Zij gaat bestraald worden om de tumoren proberen te vernietigen of te laten stoppen met groeien. Hetzelfde als bij mijn moeder 21 jaar geleden is gebeurd.

lichtisleven 40-2017 bestraling6

Kan me nog goed herinneren dat ik met mijn moeder mee was voor haar eerste bestraling. Een groot futuristisch apparaat (foto van huisarts-migrant.nl) waar de patiënt onder komt te zitten of liggen. Mijn moeder kreeg toen eerst een kap op haar hoofd waar een soort vakverdeling op gemaakt was waar wel en waar niet bestraald moest worden. Helaas is ze 6 maanden later toch overleden.

lichtisleven 40-2017 bestraling7

Omdat het woord bestraling me aan licht doet denken, ben ik gaan opzoeken wat dit eigenlijk voor licht is.

Het elektromagnetisch spectrum van het zonlicht kan onderverdeeld worden in golflengtes. Hoe korter de golflengte (op afbeelding rechts), hoe gevaarlijker en schadelijker de straling. Het meeste van de gevaarlijke straling van de zon wordt door onze ozonlaag tegen gehouden. Zichtbare licht zit tussen de 380 de 760nanometer. Ervoor zitten onder andere de röntgenstralen, erna komen o.a. infrarood en radiogolven.

EM_Spectrum_Properties_edit.svg

(zie afbeelding van NASA)

Bestraling tegen tumoren, ook wel radiotherapie genoemd, wordt gedaan met Ioniserende of Röntgenstralen. Hele korte golflengte en zeer schadelijk. Begreep dat de ruimte waar dit in wordt gedaan, metersdikke muren heeft om ervoor te zorgen dat deze straling niet buiten de ruimte komt.

Bij de bestraling van hersentumoren wordt gewoonlijk gebruik gemaakt van twee tot vijf stralenbundels die achtereenvolgens vanuit verschillende richtingen worden gegeven. De bundels zijn voor iedere patiënt individueel gevormd naar de tumor (aldus hersentumor.nl).

Volgens de site kanker.nl kunnen er ook bijwerkingen ontstaan bij de bestraling van hersentumoren. Hieronder hun tekst hierover.

Bestraling beschadigt niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen op de plek die bestraald is. Dit kan bijwerkingen geven. Van welke bijwerkingen u last krijgt, hangt af van:

  • de plek die bestraald wordt
  • de dosis bestraling
  • de techniek die gebruikt wordt

Mogelijke bijwerkingen zijn:

  • vermoeidheid
  • verminderde eetlust
  • haaruitval: de huid en de haarwortels zijn vrij stralingsgevoelig. Hierdoor kan uw haar uitvallen. Dat begint meestal na 2 tot 3 weken, dus nog tijdens de bestralingen. Uw haar valt vooral uit op de plek waar de straling uw hoofd raakt. Soms ook op de plek waar de straling uw hoofd weer verlaat. Meestal is de haaruitval tijdelijk. Het kan maanden duren voordat uw haar weer terugkomt. Dit heeft onder andere te maken met de dosis straling die u krijgt. U kunt de haaruitval camoufleren met een pruik of haarstuk. Vraag uw zorgverzekeraar of de kosten van een pruik worden vergoed. U kunt de radiotherapeut hiervoor om een verklaring vragen.
  • problemen met zien en/of horen. Dit hangt af van de plek die bestraald is. Meestal gaan deze klachten na de bestralingen weer over.
  • lichte geheugen- en concentratiestoornissen. Dit is vaak blijvend. De beperkingen worden meestal pas lange tijd na de behandeling duidelijk. Zulke klachten komen voor een deel door de behandeling, maar vooral ook door de tumor zelf.

De meeste klachten verdwijnen vaak een paar weken na de behandeling. Maar u kunt nog lang moe blijven.

 

Als gewone lichttherapie een mens zich minder moe zou laten voelen, zou lichttherapie dan ook kunnen helpen deze bestraalde patiënten zich sneller weer fit te laten voelen? Lijkt me ook het uittesten waard.

 

Bizar dat onderdelen uit het zonlicht ervoor zorgen dat je niet alleen van je winterdepressie af kunt komen (al dan niet tijdelijk), maar dat het ook van belang is bij het remmen en stoppen van kwaadaardige tumoren in onze cellen.

Helaas ken ik geen gevallen waarbij de tumoren door radiotherapie daadwerkelijk gestopt zijn en niet meer teruggekomen. Dat maakt de donkere dagen in onze situatie nu  nog somberder.

 

Deze kennis en ervaringen zijn eens te meer reden om ervoor te zorgen dat al het licht dat we binnen krijgen zo gezond mogelijk is. Waarbij daglicht het meest gezonde licht is en blijft dat we kunnen binnen krijgen.

 

zonnige groet,

Bart Froeling

 

p.s. door een foutje werd deze lichtblog al eerder onvolledig gepubliceerd. excuses voor de verwarring.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s